Banknoty są zwykle mniej higieniczne niż monety. Ich porowata, włóknista powierzchnia łatwiej zatrzymuje wilgoć, brud i drobnoustroje, natomiast metalowe monety – szczególnie zawierające miedź – mogą ograniczać przeżywalność części bakterii. Nie oznacza to jednak, że monety są wolne od mikroorganizmów. Po kontakcie z każdą gotówką należy zadbać o higienę rąk.
Co jest bardziej higieniczne – banknot czy moneta?
Gotówka często przechodzi przez wiele rąk i trafia na różne powierzchnie. Banknoty są przy tym wykonane z materiału o strukturze włóknistej, zwykle na bazie papieru lub bawełny. Mikroskopijne nierówności i pory mogą zatrzymywać zanieczyszczenia oraz wilgoć, tworząc warunki sprzyjające dłuższemu przetrwaniu części drobnoustrojów.
Monety mają gładką, nieporowatą powierzchnię, którą trudniej wnikają zanieczyszczenia. Znaczenie ma także skład stopu. Metale, zwłaszcza te zawierające miedź, wykazują właściwości oligodynamiczne, czyli zdolność ograniczania przeżywalności niektórych bakterii dzięki oddziaływaniu jonów metali na komórki drobnoustrojów. Nie jest to jednak działanie natychmiastowe ani uniwersalne dla wszystkich patogenów.
| Cecha | Banknoty | Monety |
|---|---|---|
| Porowatość | Powierzchnia włóknista i porowata, która może zatrzymywać wilgoć oraz zabrudzenia | Powierzchnia gładka i nieporowata |
| Właściwości materiału | Materiał nie ogranicza aktywnie rozwoju bakterii | Metale, szczególnie z zawartością miedzi, mogą ograniczać przeżywalność części drobnoustrojów |
| Czas przeżycia drobnoustrojów | Zwykle dłuższy, zależny między innymi od wilgotności, temperatury i rodzaju mikroorganizmu | Często krótszy niż na banknotach, choć monety także mogą przenosić mikroorganizmy |
Nie da się wskazać jednego, stałego czasu przeżycia drobnoustrojów na każdym banknocie i każdej monecie. Wpływają na niego między innymi rodzaj patogenu, temperatura, wilgotność, stan powierzchni oraz stop metalu. Dlatego określenie „bardziej higieniczne” oznacza tu mniejsze sprzyjanie utrzymywaniu się mikroorganizmów, a nie całkowitą sterylność.
Jakie drobnoustroje mogą znajdować się na gotówce?
Na banknotach i monetach mogą występować zarówno bakterie środowiskowe, jak i mikroorganizmy pochodzące z dłoni lub powierzchni, z którymi gotówka miała kontakt. Sama obecność drobnoustroju nie oznacza jeszcze, że dojdzie do zakażenia, ale zwiększa znaczenie higieny rąk, zwłaszcza przed jedzeniem.
Wśród mikroorganizmów wykrywanych na gotówce wymienia się między innymi:
- Escherichia coli – bakterie, których obecność może wskazywać na zanieczyszczenie pochodzenia kałowego.
- Gronkowiec złocisty – drobnoustrój często występujący na skórze i błonach śluzowych człowieka.
- Salmonella – bakterie mogące powodować zakażenia przewodu pokarmowego.
- Enterokoki – bakterie spotykane w środowisku oraz w przewodzie pokarmowym człowieka.
- Wirusy grypy – mogące trafić na powierzchnie wraz z wydzieliną z dróg oddechowych.
Gotówki nie należy jednak traktować jako wyjątkowego źródła zakażeń ani powodu do paniki. Największe znaczenie ma sposób postępowania po kontakcie z pieniędzmi. Ryzyko rośnie, gdy dotykasz banknotów lub monet, a następnie jesz, przygotowujesz posiłek albo pocierasz oczy i usta bez umycia rąk.
Jak dbać o higienę po kontakcie z pieniędzmi?
Podstawowe zasady są proste i nie wymagają traktowania każdej monety lub banknotu jako przedmiotu niebezpiecznego. Po kontakcie z gotówką postępuj według kilku kroków:
- Umyj ręce wodą z mydłem, szczególnie przed jedzeniem i po obsłudze większej liczby banknotów lub monet.
- Gdy nie masz dostępu do wody, użyj preparatu do dezynfekcji rąk zgodnie z instrukcją na etykiecie.
- Nie dotykaj twarzy, ust ani oczu bezpośrednio po kontakcie z gotówką.
- Nie kładź pieniędzy na powierzchniach przeznaczonych do przygotowywania lub podawania żywności.
W praktyce to banknoty stanowią mniej higieniczny nośnik niż monety, głównie z powodu porowatej struktury i łatwiejszego zatrzymywania zanieczyszczeń. Najważniejszą ochroną pozostaje jednak regularne mycie rąk, niezależnie od tego, czy płacisz papierowymi pieniędzmi, czy monetami.
Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. W przypadku objawów zakażenia skonsultuj się z lekarzem.
