Tak, banknot sklejony taśmą nadal zachowuje wartość nominalną, ale jest uszkodzonym znakiem pieniężnym i może nie nadawać się do obiegu. Sklep ma prawo odmówić jego przyjęcia. Najbezpieczniej wymienić go bezpłatnie w banku.
Czy sklejony banknot jest ważny?
Sklejenie rozerwanego banknotu taśmą nie odbiera mu automatycznie wartości. Nadal można rozpoznać jego nominał, jednak taki egzemplarz jest traktowany jako uszkodzony. W praktyce nie powinien być dalej używany do płatności ani wydawany jako reszta, ponieważ może zostać odrzucony przez kolejnego sprzedawcę.
Banknot sklejony taśmą zachowuje status pieniądza podlegającego wymianie, o ile można potwierdzić jego autentyczność i rozpoznać wartość nominalną. Sprzedawca nie musi jednak oceniać przy kasie, czy uszkodzenie spełnia warunki wymiany. Może odmówić przyjęcia takiego banknotu.
Dlaczego sklep może odmówić przyjęcia?
Odmowa nie oznacza, że sprzedawca uznaje banknot za fałszywy. Chodzi przede wszystkim o ryzyko związane z dalszym rozliczeniem gotówki. Sklep może nie przyjąć banknotu, ponieważ:
- taśma może zasłaniać brakujący fragment albo element zabezpieczenia banknotu,
- kasjerowi trudno szybko ocenić jego autentyczność i nominał,
- bank może później odrzucić taki banknot przy wpłacie utargu,
- sprzedawca ma prawo przyjmować gotówkę w stanie, który pozwala na bezpieczne rozpoznanie i rozliczenie.
Nie warto więc próbować płacić nim na siłę ani wdawać się w spór przy kasie. Sklep i punkt usługowy nie mają takiego obowiązku, nawet jeśli bank później wymieni uszkodzony banknot.
Co zrobić z banknotem sklejonym taśmą?
Najprostsza droga prowadzi do kasy dowolnego banku działającego w Polsce. Nie musi to być bank, w którym masz konto. Wymiana spełniającego warunki banknotu jest bezpłatna.
Postępuj w następującej kolejności:
- Nie próbuj ponownie płacić uszkodzonym banknotem.
- Zachowaj wszystkie fragmenty i nie odrywaj taśmy, jeśli mogłoby to pogłębić uszkodzenie.
- Zanieś banknot do kasy dowolnego banku komercyjnego.
- Pozwól pracownikowi ocenić autentyczność, nominał i zachowaną powierzchnię banknotu.
- Jeśli uszkodzenie jest poważne, bank może przyjąć banknot i przekazać go do dalszej oceny przez Narodowy Bank Polski.
W typowych przypadkach wymiana odbywa się od ręki. Przy większym uszkodzeniu bank może poprosić o dane potrzebne do sporządzenia wniosku i przekazania pieniędzy do weryfikacji. Wymiana korespondencyjna z Centralą NBP również jest możliwa, a łączna wartość przesyłanych banknotów nie może przekraczać 2000 zł.
Ile można odzyskać za uszkodzony banknot?
Wysokość zwrotu zależy przede wszystkim od tego, jaka część pierwotnej powierzchni banknotu się zachowała i czy można potwierdzić jego autentyczność. Obowiązują następujące progi:
| Zachowana powierzchnia banknotu | Wartość wymiany | Warunek |
|---|---|---|
| Mniej niż 45% | Brak wymiany | Nie zachowała się minimalna wymagana powierzchnia albo nie można rozpoznać nominału. |
| Od 45% do 75% | 50% wartości nominalnej | W jednym fragmencie zachowała się co najmniej połowa wymaganej powierzchni, a nominał jest możliwy do rozpoznania. |
| Powyżej 75% | 100% wartości nominalnej | Większość banknotu zachowała się w jednym fragmencie. |
Pełną wartość można również otrzymać za banknot podzielony na maksymalnie dziewięć części, jeżeli wszystkie fragmenty pochodzą z tego samego egzemplarza i razem tworzą całą jego pierwotną powierzchnię. Dlatego warto zachować nawet małe kawałki banknotu.
Kiedy banknot może zostać zatrzymany?
Jeżeli bank ma wątpliwości co do autentyczności banknotu, nie wymieni go od ręki. Może zatrzymać go za pokwitowaniem i przekazać do ekspertyzy Narodowego Banku Polskiego, a także powiadomić policję lub prokuraturę. Dotyczy to również banknotów zabarwionych przez systemy neutralizacji, czyli IBNS, stosowane między innymi w zabezpieczeniach transportu gotówki.
Nie próbuj usuwać podejrzanych plam, rozcinać banknotu ani przekazywać go kolejnej osobie. Jeśli masz wątpliwości co do jego pochodzenia lub autentyczności, zanieś go do banku i wyjaśnij, skąd go otrzymałeś.
Banknot sklejony taśmą nie traci automatycznie wartości, ale nie jest dobrym środkiem płatniczym w codziennym obrocie. Zamiast próbować nim płacić, zachowaj wszystkie części i wymień go w banku. To pozwala uniknąć odmowy przy kasie i ryzyka utraty części wartości nominalnej.
